Bijzondere vondsten bij 'Niet Weggooien'

Hooghalen - Achter elk voorwerp uit de Tweede Wereldoorlog zit een verhaal en om die voorwerpen en hun verhaal te bewaren voor de toekomst loopt al zo’n vijftien jaar de actie ‘Niet Weggooien’. Deze wordt twee keer per jaar gehouden: 3 mei en 14 augustus. Opgezet door musea die zich met de Tweede Wereldoorlog bezighouden en uiteraard ook het Herinneringscentrum Kamp Westerbork.

Het leverde woensdag een paar bijzondere ‘vondsten’ op en het begon met een lepel, vertelt Guido Abuys, conservator van het Herinneringscentrum Kamp Westerbork: ‘Ik werd maandag gebeld door een vrouw die had gelezen over deze actie en zijn vertelde dat zij een lepel had die haar vader altijd gebruikte. Haar vader had een NSB-achtergrond en  had deze lepel sinds zijn internering hier in het kamp van ’45 tot ’47 de rest van zijn leven in gebruik. Niemand mocht er aankomen en de lepel liep als een rode draad door zijn en hun leven. Er werd niet over gesproken, maar die lepel was wel constant confronterend aanwezig.’

Broche

De actie ‘Niet Weggooien’ zorgde voor een middel om er wat mee te doen. Guido: ‘Ze werd wakker geschud en het was een moment om deze geschiedenis van zich af te schudden. Vrijdag komt ze ook nog een broche brengen, gemaakt van vliegtuigglas. Dat soort voorwerpen van dat toen zeer gewilde materiaal zie je veel.’
Zomaar een voorbeeld van een verhaal achter een voorwerp en daar gaat het ook om aldus Guido die honderden van die items door zijn handen heeft zien gaan: ‘Dat is belangrijk, dat je het oorlogsverhaal erachter kan vastleggen en vertellen. Sommige zaken liggen zo gevoelig, zoals die lepel. Maar ook brieven en kaarten zijn belangrijke herinneringen aan die periode en worden vaak heel lang in een la bewaard. Al die dingen hoe klein ook zijn belangrijk. Ze maken het tastbaar en je haalt heel veel uit brieven. Daarom blijven we hier mee doorgaan, want er is behoefte aan.’

Zilveren schaal

Terwijl Guido dit vertelt, wordt hij gebeld dat er iemand aan de balie staat met een voorwerp. Het gaat om de familie Van Nieuwpoort uit Veendam en zij komen een zilveren huwelijksschaal brengen. Zij hadden in het Dagblad van het Noorden een artikel over de actie gelezen: ‘We dachten: we hebben wel iets dat al heel lang in de familie is. Een huwelijksschaal die mijn grootouders in Den Haag in bewaring kregen van een bevriend Joods echtpaar. Die mensen werden later gedeporteerd en keerden niet terug. De namen kennen we niet.’

In de vitrine

Het gaat om een zilveren schaal met daarin een glazen kom en een inscriptie ’28 mei 1928 – 35-jarige echtvereniging’ en is altijd in de familie gebleven: ‘Hij stond altijd netjes bij ons in de kast en werd soms gebruikt. Een bijzondere herinnering en er is nooit iemand langs geweest om hem op te halen. Na het overlijden van mijn grootouders in 1981 ging de schaal naar mijn moeder en na het overlijden van mijn moeder werd hij aan mij gegeven.’


De schaal werd in dank ontvangen door Guido en hij zegde toe dat er zeker goed onderzocht wordt of er nog meer info te achterhalen is, zoals de namen van het betrokken Joodse echtpaar. De schaal wordt waarschijnlijk spoedig tentoongesteld in een van de vitrines van het Herinneringscentrum en de familie Van Nieuwpoort kan er op rekenen dat ze op de hoogte gehouden wordt van de eventuele nieuwe informatie.