De vlag op het gemientehoes in Börk

De bevrijding van Börk. Geesje Bouwman vertelt heur ingekorte verhaal:

In het Aole Gemientehoes zat de NSB börgmister. Hij was deur de Duutsers ansteld, naodat börgmister J.H.A. Gualthérie van Weezel op 18 feberwaori 1944 deur een noodlottig auto-ongeluk umkommen was. Hij was toen ongeveer 2,5 jaor börgmister  van Börk, ansteld in de oorlog dus.

Oet allerlei bronnen is bleken dat Gualthérie van Weezel an de goeie kaant stun. Nao de oorlog weur bekend dat e regelmaotig met kunstenaar Reinhart Dozy prootte over diens wark in het verzet. En op 20 feberwaori 1943 kwam e openlijk in verzet tegen de maotregels die deur de Duutsers oplegd weuren.

Hij schreef een brief waorin e zee dat hij het niet iens was met de  maotregels van de Duutsers en dat hij markte dat veul van zien ingezetenen bar ongerust waren. Hij doelde  op maotregels die tegen jongeren nummen weuren, zoas de veplichte tewarkstelling in Duutslaand .

Zien opvolger, dat was wal dudelijk, mus beslist een NSB-börgmister worden. Op die manier perbeerde de bezetter meer grip op de saomenleving te kriegen.

Geheim agent Willem van der Veer was nao het vuurgevecht bij Slomp tussen de Duutsers en de Fraanse parachutisten naor boer Sliekers in Garming vlucht. Een klein wichtie har hem verteld dat de Duutsers hum in Börk zöchten. Op 10 april gung e ’s mörgens hiel vrog hen boeten en zee tegen iederien die e zag: 'Bereid je d'r maor op veur dat de tanks d'r an komt.' Hij herkende het zo kenmarkende geronk metien. Hij trök bij boer Sliekers  boerengoed an en zette een pet op. En hij pakte het pistool van agent Stoel. Daormet vertrök e naor Börk.

Hij was van plan um de börgmister en de wetholders zo snel meugelijk gevangen te nimmen. Zo kreeg e dan gijzelaars, waormet hij het leven van aanderen redden kun. Ok wol e de Nederlandse vlag weer op het  gemientehoes zien wapperen as de tanks het darp in kwamen rieden.

Van der Veer gung rechtstreeks naor het gemientehoes. De deur was lös. Een bewaker kwam op hum of lopen. Van der Veer gung vlak veur hum staon en vreug of hij de börgmister spreken kun.                                     

Hij wachtte niet op antwoord, maor bienderde zo de raodszaal in, waor de börgmister met vief raodsleden zat.

Hij zee: 'Ik bin Van der Veer, dat stiet op mien ausweis.'  'Ik heb wat veur je', en hij keek strak naor de anwezigen. Hij haalde zien waopen teveurschien en zee: 'Ie bint vanof nou allemaol mien gevangenen.' Waorop de börgmister antwoordde: 'Meneer Van der Veer, wij weet dat de zaak verleuren is. En daorum bint wij hier um oes over te geven.'

Van der Veer kreeg een kop koffie anbeuden en zo zat e daor koffie te drinken met een foute börgmister en vief NSB-ers. Hij had inmiddels de ramen lös zet. Zo waren de tanks in de verte beter te hören. Op dat moment gung de telefoon! Het bleek commandant Gemmeker van Kamp Westerbork te wezen. Die vreug of hij met de börgmister sprak. 'Ja', zee Van der Veer in zien beste Duuts. Gemmeker vreug hoe de situatie in Börk was. Van der Veer antwoordde nogal ondudelijk. Waorop Gemmeker vreug: 'Wat is dit? Bin ie de börgmister wal? En daorop sprak Van de Veer de historische woorden: 'Do you speak English? No?' 'Gien zörgen, binnenkört hej genog tied um die taol under de knie te kriegen.'

De NSB-börgmister perbeerde nog onhandig de Nederlandse vlag veur het gemientehoes in top te kriegen. Maor Pronk, die tegenover het gemientehoes woonde en boeten stun te kieken, kun dat niet anzien en greep hum de vlag oet handen. 'De Nederlandse vlag hijsen, dat doet allent echte Nederlanders!' Op dat moment kwamen de bevrijders Börk binnen rieden en was het dörp bevrijd.