Hoe kan het dat bijna alle jongeren uit Drenthe en Groningen zijn geslaagd voor hun examen? Negen vragen en antwoorden (en een overzicht met de uitslagen)

Nog nooit slaagden er in Groningen en Drenthe zoveel leerlingen als dit jaar. Bijna 99 procent van de leerlingen ging met een diploma van school.

Hoe komt het dat er zoveel leerlingen zijn geslaagd?

Het lijkt alles te maken te hebben met het ontbreken van de centraal schriftelijke eindexamens. Door de coronacrisis gingen die dit jaar niet door.

Hoe moesten leerlingen examen doen?

Ze slaagden op basis van hun schoolexamens. Het centraal schriftelijk examen wordt gemaakt door Cito, de schoolexamens door de eigen leraren.

Waren die makkelijk?

Dat weten we niet, maar gezien het hoge aantal geslaagde leerlingen wordt dat wel gedacht en gezegd.

Hebben scholen leerlingen gematst?

Dat kun je ook weer niet zeggen. Scholen en leraren gaan serieus met de eigen schoolexamens om. De toetsen worden soms gemaakt door twee docenten en er zijn ook scholen die ze door twee docenten laten nakijken. Zo wordt de subjectiviteit van de leraar beperkt. Maar sommige scholen hebben zoveel geslaagde leerlingen – veel meer dan voorgaande jaren – dat het bijna alleen maar aan de schoolexamens kan liggen.

Wat speelt nog meer een rol?

Omdat de centrale examens niet doorgingen mochten scholen hun exameneisen aanpassen. Doordat leerlingen thuis onderwijs kregen, maakten ze bijvoorbeeld geen kennistoets maar een opdracht. Het is niet te zeggen of die moeilijker of makkelijker was. Er zijn scholen die hun leerlingen alle toetsen/schoolexamens digitaal lieten maken, andere scholen lieten leerlingen in kleine groepen naar school komen. De ene school hield zich streng aan hun eigen beoordelingsnormen, andere pasten die aan binnen de richtlijnen die het ministerie van onderwijs gaf. Het ministerie was dit jaar extra soepel omdat leerlingen hun examens in bijzondere omstandigheden moesten maken.

Zijn er leerlingen geslaagd die anders waren gezakt?

Het lijkt erop dat leerlingen zijn geslaagd die het met een centraal schriftelijk examen niet hadden gered. Soms kan zakken louterend werken. Een leerling beheerst de stof nog niet goed, is nog niet toe aan een volgende stap of heeft er met de pet naar gegooid. Een jaar overdoen kan dan goed zijn. Maar een jongere groeit ook in zijn ontwikkeling. Het kan maar zo zijn dat hij het op zijn zelfgekozen vervolgopleiding goed redt.

Is er een voordeel?

Dit jaar stromen veel meer Groningse en Drentse leerlingen door naar mbo, hbo en universiteit. Aangezien de noordelijke cijfers een voorbode zijn van de landelijke cijfers (die worden na de zomervakantie bekend) geldt dat voor heel Nederland. Vooral hbo’s en universiteiten kunnen daarbij baat hebben. Zij verwachten door de wereldwijde coronapandemie veel minder buitenlandse studenten. Al deze jongeren kunnen het gat van de hbo’s en universiteit mooi opvullen. Verder zijn er jaarlijks veel jongeren die een tussenjaar nemen. Door de beperkte reismogelijkheden is dat komend schooljaar minder het geval. Ook zij kloppen aan de poort van hbo en universiteit.

Geen centrale eindexamens, blijft dat zo?

De verwachting is van niet en veel scholen in Groningen en Drenthe zeggen daarvan ook geen voorstander te zijn. Een centraal eindexamen blijft een objectieve norm, zeggen scholen. Waar je ook je vmbo-, havo- of vwo-diploma hebt gehaald: je kunt naar elke vorm van vervolgonderwijs in Nederland doorstromen. Mbo’s, hbo’s en universiteiten weten wat deze jongeren kennen en kunnen. De kwaliteit van het diploma is gegarandeerd en dat is een groot goed.

Verandert er dan helemaal niets?

Waarschijnlijk zullen scholen meer dan voorheen experimenteren met digitaal lesgeven en digitaal toetsen. Vooral in dat laatste is wat te verbeteren omdat het fraudegevoelig is. Scholen pleiten er ook voor de centrale eindexamens onder de loep te nemen. Die discussie speelt al langer. De basis van het centraal eindexamen is nog hetzelfde als dertig jaar geleden. Dat er gelijk volgend jaar al iets gaat veranderen is onwaarschijnlijk. Het model, de procedure en de examens liggen al een jaar van tevoren vast.

Bekijk hieronder de voorlopige examenuitslagen voor Drenthe en Groningen: